De classificatie van radioactief afval gebeurt in twee stappen:

	voor het beheer op korte termijn wordt het radioactieve afval (geconditioneerd of niet) hoofdzakelijk gerangschikt op basis van het activiteitsniveau en de aard van de stralingen die het afval uitzendt;
	voor het beheer op lange termijn wordt het geconditioneerd radioactief afval ingedeeld op basis van het activiteitsniveau en de halveringstijd.

De classificatie van radioactief afval voor het beheer op korte termijn

Voor het beheer op korte termijn (onder andere de verwerking en de tijdelijke opslag) wordt het radioactieve afval (geconditioneerd of niet) ingedeeld in drie grote categorieën. De indeling in een categorie gebeurt hoofdzakelijk op basis van het activiteitsniveau (dit wil zeggen het aantal nucleaire desintegraties per tijdseenheid) en de aard van de stralingen die het afval uitzendt (de aanwezigheid van alfa-besmetting kan bij voorbeeld het type van verwerking beïnvloeden). Voor het transport en de opslag van radioactief afval speelt nog een derde factor een rol: het besmettingsniveau aan de oppervlakte.

Deze verschillende factoren bepalen welke middelen nodig zijn om zich tegen de straling die uit het afval vrijkomt te beschermen (afscherming en insluiting), welke beschermende kledij vereist is om veilig te werken en hoe lang de arbeiders zonder gevaar blootgesteld mogen worden.

•	Het laagactieve afval bestaat uit radioactief afval met een contactdosistempo (dosis waarbij iemand blootgesteld wordt bij aanraking) van minder dan 5 milliSievert per uur. De productie en de verwerking van dit afval vereisen een minimale afscherming. Voor de arbeiders die de verwerking uitvoeren, volstaat beschermende kledij, meestal een geplastificeerde overall, handschoenen en soms een filtermasker om de ademlucht zuiver te houden. Dit afval wordt voortgebracht bij de opwekking van elektriciteit door middel van kernenergie (exploitatie van kerncentrales en fabricage van nieuwe kernbrandstof), bij de toepassingen van radioactiviteit in geneeskunde, landbouw en industrie, en vooral bij de ontmanteling van stilgelegde nucleaire installaties. Het gaat hier vooral om filters, harsen, onderdelen van beschermingsmaterialen (kleding, handschoenen, ...), papier, biologisch afval, geactiveerde beton, restafval van de behandeling van afvalwater in kerncentrales of ook nog ontmantelingsafval, die in aanraking zijn gekomen met radioactieve stoffen. Afval afkomstig van kerncentrales Mondstuk van beschermmasker Injectienaalden
•	Het middelactieve afval bestaat uit afval met een contactdosistempo tussen 5 milliSievert en 2 Sievert per uur. De verwerking van dit afval moet in een gesloten en afgeschermde ruimte plaatsvinden. De arbeiders die de verwerking uitvoeren, worden beschermd door betonmuren en loodglasvensters. Alle handelingen worden vanop afstand uitgevoerd. Het merendeel van dit afval wordt geproduceerd bij de fabricage en de opwerking van kernbrandstof, en bij ontmantelingsactiviteiten. Bepaalde filters en harsen uit kerncentrales behoren ook tot deze categorie.
•	Het hoogactieve afval bestaat uit afval met een contactdosistempo van meer dan 2 Sievert per uur. Dit afval geeft warmte af. Dezelfde voorzorgsmaatregelen als voor het middelactieve afval worden vereist. Het enige verschil is de dikte van de afscherming die altijd berekend wordt om de stralingsdosis voor de operatoren zoveel mogelijk te beperken. Dit afval bestaat hoofdzakelijk uit splijtingsproducten van de opwerking van kernbrandstof, de bestraalde kernbrandstof zelf indien deze niet opgewerkt wordt, en eventuele andere overtollige splijtstoffen. (Foto : het brandstofelement)

Ongeveer 75% van het volume radioactief afval is laagactief; ongeveer 1% is hoogactief (dit afval bevat echter 95% van de totale activiteit van alle afvalcategorieën samen). De rest van het afval bestaat uit middelactief afval.

De classificatie van radioactief afval voor het beheer op lange termijn

Voor het beheer op lange termijn (berging) heeft NIRAS drie categorieën geconditioneerd radioactief afval ontwikkeld. Deze categorieën stemmen overeen met de classificatie van het International Atomic Energy Agency (IAEA) en van de Europese Unie. Ze deelt het afval in volgens zijn activiteitsniveau en zijn halveringstijd.

De halveringstijd van de radionucliden die het radioactieve afval bevat (dit wil zeggen de tijd waarna de activiteit van het afval gehalveerd is) bepaalt inderdaad welke oplossingen mogelijk zijn voor het beheer van dit afval op lange termijn. Het doel van het beheer van radioactief afval is te allen tijde te verhinderen dat het afval mens en milieu zou schaden. Dit betekent dat het afval geïsoleerd moet worden van de biosfeer tot zijn radioactiviteitsniveau vergelijkbaar is geworden met het niveau van de natuurlijke radioactiviteit.

Het afval van categorie B en C, dat aanzienlijke hoeveelheden radio-elementen met een halveringstijd van meer dan 30 jaar bevat, moet meer dan 300 jaar van mens en milieu geïsoleerd worden. De tijd die nodig is opdat zijn activiteitsniveau ten minste met een factor 1.000 zou afnemen, kan inderdaad enkele tientallen duizenden jaren bedragen.


Je vindt niet wat je zoekt? Stel ons je vragen of geef je commentaar.